Stellarator a tokamak
Stellarator i tokamak utrzymują plazmę magnetycznie. Różnica dotyczy przede wszystkim sposobu wytworzenia skręconego pola. [2]
Porównanie konfiguracji
| Cecha | Stellarator (geometria 3D) | Tokamak (symetria osiowa) |
|---|---|---|
| Skąd bierze się skręt pola? | Głównie z zewnętrznych cewek o złożonym kształcie. | Z połączenia pola cewek i pola dużego prądu płynącego w plazmie. |
| Długa praca | Nie wymaga transformatorowego podtrzymywania dużego prądu plazmowego. | Stan ustalony wymaga nieindukcyjnego podtrzymywania prądu, w tym udziału prądu bootstrap. |
| Prąd bootstrap | Niepożądany: zmienia ; w konfiguracjach QI teoretycznie znika. | Pożądany: pomaga podtrzymać prąd plazmy. |
| Główne wyzwania | Projekt i wykonanie cewek 3D, transport, cząstki szybkie i dywertor. | Kontrola prądu i niestabilności, unikanie dysrupcji, transport i dywertor. |
| Przykłady | Wendelstein 7-X, LHD | JET, ASDEX Upgrade, ITER |
Wiersz o prądzie bootstrap rozwija dział Optymalizacja quasi-izodynamiczna.
Wynik tokamaka JET
69,26 MJ energii fuzji w JET w impulsie z kampanii D–T w 2023 r., ogłoszone w lutym 2024 r. To energia reakcji jądrowych, a więc inna wielkość niż energia grzania przepływająca przez W7-X. Wynik nie oznacza dodatniego bilansu całej instalacji. [8]
Dlaczego obie drogi są rozwijane
Tokamak ma prostsze cewki i dłuższą historię badań, ale jego pole zależy od prądu płynącego w plazmie, a ten trzeba podtrzymywać i kontrolować. Stellarator przenosi tę złożoność do geometrii cewek. Płaci się za to trudniejszym projektem i produkcją, ale zyskuje pracę ciągłą bez zerwań prądu. Nowoczesna teoria optymalizacji, opisana w dziale Teoria, ma sprawić, by stellarator utrzymywał plazmę co najmniej tak dobrze jak tokamak.